Sla navigatie over
figuur welkom bij DOV
over DOV | contact | aansprakelijkheid | DOV-publicaties | englishEngelse teksten |
 

thema's

viewers
data en metadata

meer info
U bent hier: dov.vlaanderen.be > bodem > Bodemkaarten volgens WRB

Bodemkaarten van het Vlaamse Gewest volgens het internationale World Reference Base for soil resources (WRB)




Waarom?

De groeiende internationale aandacht voor bodemgerelateerde en grensoverschrijdende milieuproblemen vraagt een harmonisatie van de diverse nationale classificatiesystemen. In 1998, met aanpassingen in 2006 en 2014, werd door de Food and Agricultural Organisation of the United Nations (FAO) ‘World Reference Base for Soil Resources (WRB)’ gelanceerd als een nieuwe standaard voor bodemclassificatie. WRB wil eveneens als kader fungeren waarbinnen bestaande nationale bodemclassificatiesystemen met elkaar gecorreleerd en geharmoniseerd kunnen worden. Bovendien werd WRB door de Europese Commissie als het officiële bodemclassificatiesysteem voor Europa aangenomen.



Een vertaling van de legende bij de Belgische bodemkaart naar WRB was dus wenselijk en noodzakelijk. Deze Belgische legende, uitgewerkt voor de lokale bodemkarakteristieken in België, kan niet in even gedetailleerde mate vertaald worden naar WRB. Een Belgische bodemkaart volgens WRB is dus niet ter vervanging van het Belgische bodemclassificatiesysteem, maar is wel essentieel om de internationale communicatie over bodemthema’s te vergemakkelijken.



top pagina

Belgische bodemclassificatiesysteem

Op basis van de resultaten van een intensieve bodemkartering gedurende de jaren ’50 tot ’70 Belgische bodemkaart opgesteld. In de jaren ’90 werden de kaartbladen van het Vlaamse Gewest gedigitaliseerd en op dit ogenblik vormt de digitale bodemkaart één van de belangrijkste basiskaarten van Vlaanderen. De Belgische bodemkaart steunt op het Belgische bodemclassificatiesysteem. Het is een nationaal systeem dat uitsluitend voor de Belgische bodems werd opgesteld.


Het Belgische classificatiesysteem is opgebouwd uit bodemtypes op basis van de morfogenetische kenmerken van de bodem (met uitzondering van geomorfologische en lithostratigrafische criteria bij de classificatie van de West-Vlaamse polders). De kern van het bodemtype vormt de bodemserie bepaald door bodemtextuur, drainageklasse en profielontwikkelingsgroep. Het volledige bodemtype is een combinatie van deze bodemserie met symbolen die mogelijke substraten, varianten van moedermateriaal en/of profielontwikkeling en fasen aanduiden.

top pagina

Vertaling naar het internationale bodemclassificatiesysteem WRB

De bodemkaart van België werd voor het Vlaamse Gewest vertaald naar WRB-2014, de 3de editie van World Reference Base for soil resources (WRB). De WRB classificatie is gebaseerd op diagnostische kenmerken gedefinieerd door morfologische, fysische en chemische bodemeigenschappen. De ‘Soil Unit’ geeft de standaard bodemnaam volgens WRB. WRB bestaat uit 2 detailniveaus: enerzijds de Reference Soil Groups (RSG’s) en anderzijds een combinatie van RSG’s met voor- en achtervoegsels, i.e. ‘Qualifiers’, die toelaten om een individueel bodemprofiel te classificeren.



Voor het Vlaamse Gewest zijn er meer dan 4000 bodemtypes. Om regionale variabiliteit in rekening te brengen, is de vertaling van deze bodemtypes afzonderlijk gedaan voor 24 bodemdistricten. Bij de omzetting naar WRB werden voor het Vlaamse gewest, 16 Reference Soil Groups herkend. Specifieke kenmerken van deze Reference Soil Groups werden aangegeven met niet meer dan drie Principal Qualifiers; verdere informatie over drainage toestand, bodemtextuur, bodem chemische vruchtbaarheid en bodem-morfologische kenmerken worden weergegeven als Supplementary Qualifiers.



De omzetting van de legende van de bodemkaart van België naar WRB is gebaseerd op inzichten uit de classificatie van meer dan 540 historische bodemprofielen en van bijkomende veldwaarnemingen. Vanuit deze inzichten werden heuristische regels afgeleid voor het correleren van de bodemtypen met Reference Soil Groups. De databases AARDEWERK-93 en de AARDEWERK-STAT werden gebruikt om de chemische bodemvruchtbaarheid in te schatten (Dystric, Eutric, Salic of Calcaric) voor elk bodemtype en er bodemdistrict. Wanneer de omzetting niet meteen duidelijk was, bij gebrek aan gegevens, werd het centrale concept behorend tot het bodemtype beschreven in de begeleidende nota’s van de originele kaartbladen als richtlijn genomen.



Gezien het Belgische karakter van de legende bij de bodemkaart en het feit dat bepaalde bodemseries aan beide zijden van de taalgrens gelijk zijn, werd frequent interregionaal overlegd met collega’s uit Wallonië (Université de Liège, Gembloux Agro-Bio Tech en Waalse administratie) om tot een afstemming te komen over de te volgen methodologie. Dit resulteerde in een identieke vertaling van gemeenschappelijke bodems.



De toepassing of interpretatie van de bodemkaart volgens WRB moet met de nodige deskundigheid en voorzichtigheid gebeuren. De gegevens worden enkel meegedeeld ter informatie. De Vlaamse overheid biedt geen absolute zekerheid betreffende de bodemclassificatie volgens WRB.



top pagina

WRB Soil Units 40k: Bodemkaart van het Vlaamse Gewest volgens WRB op schaal 1:40.000

De omzetting van de legende van de bodemkaart van België naar WRB leidde tot een hergroepering van de bodemtypes in bredere WRB classificatie eenheden, de ‘Soil Units’. Door het gebruik van ‘Reference Soil Groups' (gekleurde vlakken) en ‘Principal Qualifiers’ (bruin omlijnde polygonen met labels) kan de belangrijkste informatie uit de bodemkaart van België vertaald worden naar het WRB-systeem. Informatie over textuur, drainage, bodemmorfologie en chemische bodemvruchtbaarheid is weerhouden in 4 groepen van ‘Supplementary Qualifiers’. Het veld ‘Belgisch bodemtype’ is overgenomen van de oorspronkelijk bodemkaart. De vertaling werd gedaan per bodemdistrict aangegeven in het veld ‘Belgisch_bodemdistrict’.



top pagina

WRB Reference Soil Groups 250k: Bodemkaart van het Vlaamse Gewest volgens WRB op schaal 1:250.000

Deze kaartlaag op schaal 1:40.000 werd gegeneraliseerd naar een kaartlaag op schaal 1 : 250 000. De kaarteenheden van deze kaart bevat informatie over de dominante (d.w.z. de meest voorkomende) RSG’s met bijhorende PQ’s, en de tweede en derde meest voorkomende RSG’s met PQ’s (geassocieerde bodems).



top pagina

Projecten

De vertaling naar WRB is het resultaat van 3 vervolgprojecten. De resultaten van de eerste projecten zijn voorlopig. Tijdens het 3de project (2014) werden de resultaten van de 2 eerste projecten aangevuld en verbeterd zodat een gebiedsdekkende kaartlaag voor het Vlaamse Gewest verkregen werd.

  1. Dondeyne S., E. Van Ranst, A. Bouhon, J. Chapelle, K. Vancampenhout & Geert Baert (2012). Converting the legend of the Soil Map of Belgium to World Reference Base for Soil Resources : case studies of the Flemish region. KULeuven & Universiteit Gent in opdracht van Vlaamse overheid, Departement Leefmilieu, Natuur en Energie, Afdeling Land en Bodembescherming, Ondergrond, Natuurlijke Rijkdommen.
  2. Dondeyne, S., Van Ranst, E., & Deckers, S. (2013). The soil map of the Flemish region converted to a World Reference Base legend: the inland regions. KU Leuven & Universiteit Gent in opdracht van Vlaamse overheid, Departement Leefmilieu, Natuur en Energie, Afdeling Land en Bodembescherming, Ondergrond, Natuurlijke Rijkdommen.
  3. Dondeyne S., Vanierschot L., Langohr R., Van Ranst E. & Deckers J. (2014). The soil map of the Flemish region converted tot het 3rd edition of the World Reference Base for soil resources. KULeuven & Universiteit Gent in opdracht van Vlaamse overheid, Departement Leefmilieu, Natuur en Energie, Afdeling Land en Bodembescherming, Ondergrond, Natuurlijke Rijkdommen.

Waar vind ik deze data in DOV?

Databank Ondergrond Vlaanderen-bodemloketten (nieuw venster)



Contactpersoon: Katrien Oorts (DOV-expert bodem)

E-mail: katrien.oorts@lne.vlaanderen.be